Italy
Italy(義大利)


Itini i 42 50 N, 12 50 E, noYoropi ko Italy. Polong no sekalay i 301,340 sq km “saka 72 ko rayray no ngangan. ” “O sekalay no sera i, 294,140 sq km, no nanom a sekalay i, 7,200 sq km ” Polong i 62,007,540 ko tamdaw.
sera(土地) Masakilac ko sera o malo kakaomahen(農耕) a sera 47.10%, Malo no kilakilangan(森林) a sera 31.40%, malo no roma to a sera 21.50%.
siyoto(首都) O [[[Rome]](羅馬) ko Siyoto.
katomirengan no kitakit a romi’ad(國家紀念日) Pihiratengan no kitakit a romi’ad i sakaenem 2 a romi’ad.
O Sawara’an no kitakit(國家) anini i ci Sergio Mattarella(塞爾焦·馬達雷拉), patirengan a romi’ad i 2015 a miheca(年) saka 2 folad saka 3 a romi’ad.
Pi’arawan to lakaw
Siwkay
[mikawit | o yin-se-ma no pisinanot]O Kapolongan a Kitakit no Itali (Sowal no Itali: Repubblica Italiana, panganganen to (reˈpubblika itaˈljaːna), panganganay to Itali (Sowal no Itali: Italia, (iˈtaːlja), o "Yitayli" han no sowal no Congko ato Hong Kong), i kaetip-timol no Oropah ko aro’ nira, o mikaikiay a minco a kapolongan a kitakit. Onini a kanatal i, malalitingay nani masatokoay a Pecih-Kanatal no Apening i timolan no Oropah, o Siseri a kanatal, o Satingnia a kanatal, ato mamangay a kanakanatal i Ticonghay. O Loma ko tatapangan a tokay nira. I ka’amisay nonini a kanatal i, o Alipesi a lotolotokan, matatongod ko kalala'edan nangra ato Fakoroso, Suwisa, Aoteli, ato Soloweniya. I katimolan i, mililisay to Ticonghay, misi’ayaw to Malata ato kakanatal no ka’amisay no Afirika. I laloma’ no nini a kanatal i, mitaliyokay to tosaay a mamangay a kanatal, o Sanmarino ato Fatikan, ato cecay a citodong a salongoc a pitatirengan, o Malta Kisituan. I sofal no Suwisa i, ma’aroay i lilis no fanaw no Lukano ko Kanpunay no Itali, o sofal ningra i laloma’ no roma a kanatal. I pikowanay a kitakit a polong i, mapecihay to tosa polo’ a tata’angay a sofal (ilaloma’ nonini i, o limaay ko niyah a pikowan a sofal), ato cecay so’ot ira ko mo’tep a mimingay a sofal, ato falo patek ira ko cecay so’ot a tokay. Do’doen ko pisa’osi to tamdaw i 2022 a mihecaan i, lima polo’ ira ko siwa a mang ko tamdaw no Itali. Imatini i, malowanay ko tamdaw nira, saka lima ko ka’aloman no tamdaw nira i sofal no Oropah, ato saka tusa polo’ ira ko lima i polong no hikal. O kakahad no sera no nini a kanatal i, 301,338 km². Imatini i, mapedpeday ko tamdaw nira, ira ko 201.1 a tamdaw i laloma’ no cecay a km². O romi'adan nira i, mado’etay no Ticonghay.
O cecay no katapangan no serangawan ato finacadan no Oco i ka'ayawho ko pala no itari, namahad nani tora pala ko matiniay ci Yiteloliya a tato'asan a 'orip. Nani picowat to pala no tato'asan a kitakit no Roma halo tora Hontiay a kitakit, saka mala tatapangan no demak no kitakit ko tokay no Roma o tatapangan a tokay i Ticonghay ato Europe to pinapina a so'ot a mihecaan. Nani mala o no kitakit a pito'oran ko Kiristo i Hontiay a kitakit no Roma, saka mala tatapangan no pito'oran i sa'etipan a pala to matafesiwway ko moetep a so'ot a mihecaan, mangalef o tatapangan no Katolika a kiwkay konian. Miala a micowat ko tamdaw no Roma to serangawan no Kirisya, saka mifalic to 'orip no sa'etipan a pala halo haemin no hekal ko masasiromaromaay a demak no serangawan no Roma, to tilid no Latin to sowal no Latin to rikec no Roma to koyomi to pikaykian to pililoc no kapolongan to nanom no tokay to lalan to kayakay to faedetay a sera no loma'. Yo mapeleng ko pikowan no Hontiay a kitakit no Roma i sa'etipan, saka kinapinapina a midefong ko romaay a finacadan to pala no Italy halo Cerman a finacadan to Lonpanti a tamdaw to Ostrokote a tamdaw. Ikor nonian, iraay to ko Noman a tamdaw ato romaroma a finacadan, namipaliyaway to kinacecay a mikowan ko walian a Hontiay a kitakit no Roma to pala no Italy. I sasifo’an no kalomihcaan no hekal nani tokayay a kitakit no Italy, saka micowat to 'orip no aniniay a hekal ko masasiromaromaay a demak, halo pakalonan ato Kalali’acaan ato kaykyi ato tata'angay a pitilidan. Ikor no 14 a sici, mala katatapangan a pala no pilolo to punka konian a tokayay a kitakit, saka mikerid to Europe a micomod i aniniay a hekal.
I 19 a sici malingad ko sakamalacecayaw a demak no kitakit i Italy, saka saikorayay o mapatirekay i 1861 a mihecaan a Hontiay a kitakit no Italy ko mipalacecayay to masasiromaromaay a kitakit tora Pecihay a Kanatal. I 1942 a mihecaan i sakatosa a kalaloodan no hekal, mala o tata'angay a micowatay a Hontiay a kitakit ko Italy i pikowan no Fasis a kasafelaw a congtong ci Mosolini, saka micowat to pikowan i amisan a Africa ato i timolan no France, ato iraay ko picaliwan a pala nira i Tianjin no Congko. Yo malingad ko sakatosa a kalaloodan no hekal, o tosaay a tata'angay a Tokodan a Kitakit i pikalaloodan no Europe ko Italy ato Germany. I 1943 a mihecaan mikihatiyaay to Nisakapotay a Kitakit ko Hontiay a kitakit no Italy, saka i kamoko'ay a toki ci Mosolini ko mipatirengay to Syakay Kapolongan a Kitakit no Italy a milifet tonian. Ikor no kalaloodan, mipalasawad ko Italy to pikowan no Honti, saka mipatireng to aniniay a Kapolongan a Kitakit no Italy. Do'edoen ko i 1947 a mihecaan a Sakalali'ay a Kaketonan no Paris, malepon ko tata'angay a micowatay a Hontiay a kitakit no Italy.
I aniniay, ira ko tata'angay a tafiyor no Italy i no pikowanay, no punka, no kakay, no kikay ko sakatayal, no sapaisingay, no pasifana', no ontong, no nakamayan, no fasing, no pitooran, no ka'enan, no eka, no kensiku, no Kicai ato no radiwan. O kasa'opoan no Kicai ato kikay ko sakatayal no Italy ko Milan, do'edoen ko tilid no Kasafelaw no Mipalasifana'ay to Sakalali'ay no Hekal i 2009 a mihecaan, o madadengadengaay a tokay no hekal koyaan. O siyoto no Italy ko Roma, caay pakakotay ko paenaran nira i sa'tipay a punka, saka onini a saka'aloman ko lafang no hekal i Itali. O sasafangcalay a tokay i hekal ko nanomay a tokay Wenicis sa ko pinengneng no tamdaw, pasowal ko "New York Times" a sinpon, tada o sasafangcalay a nisanga'an no tamdaw a tokay i hekal sa.
O macemahaday a kitakit ko Italy, i pipatodongan to sasafangcalay a kahofocan a kitakit i hekal i, itira sato i sakafalo ko Italy. I 2017 a mihecaan a pipatodongan to kacemahad no tamdaw i hekal i, itira sato i sakatosa polo' ira ko siwa ko Italy, o roma sato i, tada takaraw ko kapolongan a Nitayalan a ’epoc i laloma' no kitakit no kalatamdaw ningra. Do'edoen ko sa'osi no kapolongan a nitayalan a ’epoc i laloma' no kitakit ato Kapolongan a nipicakayan a 'epoc i laloma' no kitakit i, itira sato i sakafalo ato sakapolo' a sakata'angayay a kicai a kitakit i hekal ko Italy.