跳至內容

Weikes ising

nani… a masadak Wikipedia

Weikes ising (魏克思醫生)

[mikawit | o yin-se-ma no pisinanot]

Weikes (Inkiris: Joseph Wilkerson, 1913 miheca 9 folad 15 romi’ad – 2001 miheca 6 folad 11 romi’ad), Mitokaday ising (wayke), halafin ko kaitini i Canghua Kristokiw isingan ato fafahi ko tayal i isingan, saka 8 rekad isingan pacakat a kompay.

Da’oc no ’orip. (生平)

[mikawit | o yin-se-ma no pisinanot]

’Ayaway miheca a ’orip (早年生活)

[mikawit | o yin-se-ma no pisinanot]

Weikes ising (Joseph Wilkerson), I 1913 miheca masofoc i Durham niyaro’ i North Carolina no Amilika. Kaemangan ho mitelek to sakalafoksian, ikor mafana’ to matemoyay ko niyah, caay ka tatodong ka’ayaw no ’alomanay papelo. Tona misawad nai Maryville kakoyin no Tennessee huasyi pinanam, mala isingan sinting, maala to Virginia daykako ising kakoyin. Misawad nai Virginia daykako ising kakoyin. Itira i Amilika minanam to pilafinan ising, saan matatama kalaloodan no Dipong to Pearl Harbor, matahidang malasofitay, itira to i kalasofitayan citodong t okakeridan a ising[2].

Paherek k okalasofitay minokay tayra i niyaro’, o sapilaheciaw to sakala midingtoay ising i Congko, itira i 1947 miheca ato kalofafahi ci Wei Ailun tayra i Yale daykako minanam to no kowaping a sowal, I 1948 miheca mararamod cangra[3].  

Tayni Taywan (來到臺灣)

[mikawit | o yin-se-ma no pisinanot]

Sacifaloco’ sa ci Weikes ising to sakatayniaw i pasawali a niyaro’ malaising, malepon ningra ko kai Amilika minanam to saki pitokad isingan i, i 1953 miheca tayni cingra i Taywan, kadadoedo i Pintong, Ciayi Kristokiw isingan ato Taypi Makay isingan patado ko tayal, saka tosa miheca matahidang ni Lan Tapi, citodong kakeridan no tokadan ising, pacarcar haca to micokeray to kakeridan a yinciw[2].

Mipaini ko mitomadaway to kanga’ayan a isi no Cangci ci Huang Fengmei i, o satadamaanay to sakitokadan ising ci Weikes ising itiyaay miheca, hawikiden ningra ko nai Amilikaay a pitokad sadipot kakokay kapolongan sapadama a fana’, nai cingraan ko kafana’ to masarocoday no adadaay harateng sapilaheci no dademaken[4]. Paini ko kakeridan no tokadan no Cangci ci Chen Shoudong, sa’ayaway naikoran no lalood i, sasifo’an no Taywan to ma’epiay wawa, mangasanay ato mafala’ay adadaay to kaledefan i, masarocoday fana’ ni Weikes singsi (ising) ko pisalof mitokad, saka nga’ay ko ma’epiay ato matakonolay adadaay, caay to kada’ocan ko minafoyay ko ’orip, o nano para’ ko saka saselic, misapi’ipi’iway ko kadademak a adadaay i, manga’ay mo’ecel ko tatirengan a romakat[2].

Ira ko 27 mihecaan ko kaitira i Canghua Kristokiw isingan ko patado ningra, tadamaan ko pikihar ningra to mafala’ay, pakayni i pitokad isingan pitokad, masalof ko tatirengan no ma’epiay maliwetay ko tireng a adadaay[3]. Itiraay i Canghuasi Tapolo patirengay to Leandro Maryknoll isingan ci liande (Clinic) ising, patayraen ningra ko adaday paising[5].

Citodongay to Cangci ciolahay fanges ci Chen Meiling sawal sa, i 1950 mihecaan masapakoyoc, manikaw cango’ot ko isingan no Taywan itiya, nika pahanhanan ni Weikes ising militado cingta tayra i ta’akay isingan no Amilika padoedo minanam, tosa miheca ko pinanam no falohang pitokad ato cecay miheca ira ko pankiw to cefoan tokad a pinanaman, o sapadamso’ to sasifo’an no Taywan to saki falohang a tokad, cefoan tokadan, okak tokadan ato sapisalof palolol no fanges a tokad patado[3].  

O niyah sa ko midemakay, tinako padamso’an no roma kitakit a sapipa’el a kikay, ma’epiay wawa a satoka’, marar a koco’, misanga’ sapasifana’ no isingan[2]. Sacisowal sa to kalita’angan ko kakeridan no tokadan no Cangci ci Chen Shoudong, o niyah sa ci Weikes ising ko misilsilay to sapidemak to sapitokad a rayray, tada masapinang nengnengen[6].

Ci Weikes ising i Cangci matelek to kosaki matayalay isingan ’ayaw no sapipa’el, patokad to adadaay, I’ayaw ko pitolon to adadaay a rocok. Na tayni ci Lin Jieshan i Cangci minanam to sakalaising, mitoor to po’ot i saka cecay romi’ad i, mitengil cingra to pitolon ni Weikes ising, laloma’ no pitolon misapo’eneray to cango’ot no ’icel, milongoc ko sini’ada no Kawas to adadaay, mapadama ranikay ko kanga’ay. Pasowal ci Lin Jieshan, o pidemak ni Weikes ising to madoka’ay ko fitoka, ci fokelohay tira’, matakonolay kacifala’, fotolan pitolad, tangasa i malingaroyay, matefaday ko taisi’an ato awaayay ko samiyot pisalof a tokad, halo fafahiyan a tokad, awaay ko sapipaliyasaw. Kahiratengan ni Lin Jieshan, mitoor ci Weikes isingan a pitokadan, adihay ko masootay no fasal ko tina’I a kaemangay wawa, caayho pikecec to kalaw, hadidi saan misahacecay miala pasadak[2].  

O fafahi sa ni Weikes ising ci Wei Ailun itira cingra i kakeridan no kangkoho no Cangci, mala citodongay no kangkoho pitilidan no Cangci cingra, mapalahad to ko semo’etay kakeridan no kangkoho no Cangci[2].

O nipafelian no kiwkay a kucukaysing i pafelien ni Weikes ising ko pakoyocay adadaay tamdaw, ano ira ko cango’otay to payso to sapafeli to sapaising, cingra ko patakangay, saan patireng cingra to saki pakoyocay adadaay a kiking, padama to pakoyocay tamdaw[2].

Patodong to cecay lipay a romi’ad padama to Poli Kristokiw isingan pitokadan, mapadang ko masereday lotokay niyaro’ sa’etal, yincumin isingan, mararid mikihar to adadaay to no wa’ayan i Pimen no Taynan, ato Pintong, Posong Kristokiw isingan adadaay[3]. I 1977 miheca, matolo’ mapatay ko saka 3 wawa ni Weikes ising, caay pakakilim to sapi nokay tala Amilika a sapikalic to hikoki, ikor masasipaini ko ’alomanay, manga’ay aca sapilaheci to pina’ang to rikor[2].

Pinokay tayni Amilika (返回美國)

[mikawit | o yin-se-ma no pisinanot]

I 11980 miheca 7 folad 1 romi’ad, o pisawadan to tayal ni Weikes ising aci Lan Tapi ising itiya. Pisawadan to ni Weikes ising talacowacowa ko tayal ningra mipadang to pipaisingan a demak, itira i Pakistan isingan patado itiya masapinang ko ka ciekang to no fotolan, minokay tayni Amilika paising[3].  

I 1998 miheca i mapakaolah ci Weikes ising to saka 8 rekad isingan pipacakat kompay, pakayni kakeridan no Canghua Kristokiw isingan mararamod ci Huang Zhaosheng matahidang tayni Taywan milayap tonini pakaolahan[2]. Toya miheca saka 4 folad 19 romi’ad midemak to 3 romi’ad pacakay to nicukaan a demak itiya, saki nianan a demak o pipatado saki Weikes isingan a payso, sapisalof to pisawad a cango’otay saka ’orip nangra[7]. I 2000 miheca, ocoran ni Huang Zhaosheng ci Chen Shoudong ising, aci citodongay kakeridan to likisi no Cangci ci Chen Meiling tayra i North Carolina no Amilika pito’asan loma’, mikihar to saki’orip na Weikes ising maramod[3].

I 2001 miheca 6 folad 11 romi’ad miliyas to hekal ci Weikes ising a mapatay, I saka 8 folad 19 romi’ad midemak t opiharatengan ko Canghua Kristokiw isingan cingraan. Oya mata’elifay to 20 miheca a  kamaro’an ’anengang ni Weikes ising minengneng to adadaay mapateli i ka’ayaw no pilipayan. Oya sito ningra ci Chen Shoudong ising sowal sa, onini a ’anengang i o nipodpodan ni Weikes ising, itini tonini ’anengan i, mapa’orip ko pina:ay ’orip tamdaw no Taywan, mahinom ko ’alomanay ciadadaay faloco’ no adadaay, caayay pikaloya a ’orip, nipafaloco’an ko pinga’ay ira mihirateng, anini onini a tawki nonini a ’anengang i, awaayto itini hekal[6].  

Pinengnengan (參考)

[mikawit | o yin-se-ma no pisinanot]

1.Joseph L Wilkerson. MyHeritage. [2020-12-20] (英語).

2.詹建富. 魏克思 慈心巧思的外科高手. 《民生報》. 1998-04-04 (中文(臺灣)).

3.吳玉貞. 魏克思 病逝美國 醫療傳道留身影. 《民生報》. 2001-06-24 (中文(臺灣)).

4.陳志成. 《人與事》黃峰美 青春奉獻手術室. 《中國時報》. 2005-05-17 (中文(臺灣)).

5.陳志成. 愛在寶島奉獻半世紀 阿祖修女願終老台灣. 《中國時報》. 2000-02-02 (中文(臺灣)).

6.吳玉貞. 感念、告別 魏克思醫師 無私行止 風範長存 彰基追思 無限悵惘. 《民生報》. 2001-08-20 (中文(臺灣)).

7.吳玉貞. 傳承魏克恩大愛 彰基籌募基金 義賣畫作剪綵 魏醫師好激動 昔日病友相會 笑淚中見溫馨. 《民生報》. 1998-04-20 (中文(臺灣)).