Son lilien Tintosi
Son lilien Tintosi (孫理蓮宣教師)
[mikawit | o yin-se-ma no pisinanot]Son lilien (Inkiris: Lillian R. Dickson, 1901 miheca 1 folad 29 romi’ad – 1983 miheca 1 folad 14 romi’ad), o nai Minnesota no Amilika a sinkiwsi Kristo ciwlo kiwkay. o fafahi ni Son Yakop (James Ira Dickson) sinkiwsi cingra, itiya i 1952 miheca patireng to sa’ayaway syakay sakalemed citodongay – Caytanghocin Kristokiw sapaloma kikingkay[1].
Kasofocan (生平)
[mikawit | o yin-se-ma no pisinanot]I 1927 miheca, ci Son lilien (Lillian R. Dickson) aci Son Yakop (James Ira Dickson) mararamod ta tayra i Taywan misinting, ’ayaw kalaloodan no Taypinyang, o fafahi no sinkiwsi (a missionary's wife) ko kalita’ang, mipadama to fa’inay ci Son Yakopan mipatenakay tayal. Saka 2 kalaloodan no hekal, cingra aci Son Yakop ma’epec no nai Taywan Sotofo miliyas to Taywan tayra i katimol Amilika nikowanan no Inkiris a Guyana mitingto.
I 1947 miheca, patiko haca tayni Taywan ci Son lilien (Lillian R. Dickson). Nengneng han ko naikoran no kalalood ko Taywan adihay ko makari’angay o sasalofen, nanoya pakifafahi no Sinkiwsi (a missionary wife) ko pidemak to isingan, midama patado ato mikiwiko a patado ko demak[3].
I 1948 miheca tangasa 1950 mihecaan, ci Son lilien ato MCC misakapot to Santi mirakatay isingan i Taywan, micomod i niyaro’ no yincumin a patado, mikapotay ira ci Lu Chunchang foksi, MCC a singkiwsi Gao Ganlin aci Sie Wei ising[2].
I 1949 miheca, micomod cingra i Lesen (Happy life) padipotan (Liawyangyin), i 1950 mihecaan malacalay ci Pai Sinte ((1909-1979, Signe Berg), Du Aiming, “Poli akong” Xu Binnuo, “Mama no maepiay” Picass a singkiwsi tayra i Lesen (Happy life) padipotan, padamso to sapipaising ato sakaira a kinaira[4] [5].
I 1951 miheca, o pipadama no sokay i New York to roma kitakit mapohaway kikingkay i Amilika, ci Son lilien ato ’alomanay macodahay faloco’ no icowacowaay niyaro’ a tamdaw mapolong patireng to Taywan mapohaway palowadan (Congcienyin), itiya milesap patado to mapohaway tayal[6].
I 1952 miheca, patireng cingra to Kristokiw sapoloma kapot, pakayni tonini citodongay micowat to syakay padamaan tayal; toya miheca Lesen pakamoro’an a Hansen adadaay patireng to Senwang kiwkay[7].
1953 miheca, patireng cingra to parihadayan loma’ saki Hansen adadaay kaemangay, saka serer eca ka denga katalawan adada no mato’asay; toya mihecaan itira pipadama no patirengay tamdaw ci Pop Piers i hekal pafaloco’an, patireng t okaemangay loma’ pakamaro’an no awaayay ko pinokayan wawa[8].
I 1955 miheca, manengneng ningra ko kacango’ot no isingan i kasaniyaro’, orasaka itira i Poli no Nantu patireng to Kristokiw Santi paterongan isingan, onian koya ’ayaway no Poli Kristokiw isingan. Saan malesap ko haykikak i kasaniyaro’, orasaka sakatosa miheca padadoedo sa i Poli no Nantu, Sankowang (Ciyamin) niyaro’, Sinko no Posong, Takofan no Posong, Sinpi no Pintong patireng to pinga’ayan to haykikak adadaay, miadah to ci adadaay to haykikak a yincumin[9].
I 1957 miheca, patireng cingra i Sincuang to Aysin Yuyoyin, padipotan to kasahira mangalayay to sadama a kaemangay; toya mihecaan patireng to saki mapilihay tamdaw to Sida’itay mapilihay loma’ (Ceay cecya), ato micomod i pirofoan sapikehar to marofoay tayal. Roma miheca, patireng cingra to 25 kahiceraan i lawacay no riyar sa’etal padamsoay to miloko, palilam to miloko ato Fitamin sapatongal to ’angil (hared); patireng haca to Yikong pitilidan sapatodong to fa’inayan no yincumin ato fafahiya kangkofo pitilidan no yincumin fafahiyan, padamso to sakacifana’ kiwiko pinanaman[10].
I 1960 miheca, patireng cingra i Taypi to kaemangay loma’ pakamaro’an to mirakarakay kaemangay; patodong to saki yincumin i Hualiensi, Takofan no Posong, Taytongsi, Sinpi no Pintong, Poli no Nantu to Maliya pipasofocan, padamso to kanga’ayan masofoc yincumin a fafahiyan kaitiraan, toya miheca mahaceng ko no wa’ay a adada, milicay ci Wang Cinhe aci Sie Wei isingan, itira i Pimen no Taynan patireng to Pimen caay pa’aca isingan (Sida’itay fawahan), ci Son lilien ko pasadakay to payso sadama sakadademak nonini a isingan saka, ci Wang Cinhe aci Sie Wei isingan ko minengnengay to adadaay, ira ko 25 mihecaan na mimisitapang ko paising a patado, ci Son lilien, ci Wang Cinhe aci Sie Wei pakayni to saki ’ayaway wa’ay a adada pipaisingan masowal “Tie sanciaw” han ko pangangan cangraan[11][12]. Caay ka dengan o wa’ay a adada pipaisingan, patorodan ni Wang Cinhe ising ci Son lilienan, padama to adadaay “kadademakan tayal”, saka ira no adadaay mikared to sikal saka’orip[13].
I 1962 miheca, milaheci cingra patireng i Taywan to Caytang hocing Kristokiw sapaloma kikingkay, mala o sarakatay i Taywan to sakalemad no syakay sakapot; toya mihecaan patireng cingra to patokaran pinanaman, padama to sapipadoedoaw no yincumin a mitilid[14].
I 1965 miheca, patireng haca cingra i Wanki no Sinpisi to Wanli pala (Aniniay piharatengan Son lilien pala), o kasa’opoan no kaemangay wawa saki kaciherangan pirarakatan.
I 1968 miheca, midotoc cingra to nisafaloco’an ni Son Yakop Sinkiwsi (1967 miheca mapatay), patireng to maromromay roma kitakit Sintokay, misatapang saki yincumin no Taywan tayra i Nanyo misinting ato kiwiko a tayal[15].
I 1970 miheca, itira cingra i Kalingkopatireng to paloma’an no mamasofoc a ina, kaitiraan no sakanga’ay maro’ ato misofoc i caayay ka ciramod cipoyapoyay fafahiyan.
I 1983 miheca, i katayalan ho ningra a mapatay, malakapot to fa’inay ci Son Yakop foksian maleda’ itira i Taywan sinkakoyin, oya Sapaloma kikingkay o kadafo ci Tang Huanan foksi (Rev. Vernon Tank) sinkiwsi ato wawa to fafahiya ci Malian (Marilyn Tank, 1932) ko micadaay[16].
Laloma’an (家族)
[mikawit | o yin-se-ma no pisinanot]Wawa to fafahiyan: Malian (Marilyn Ruth Tank,1932/07/13-2021/12/16[17]), masofoc i Taypi, saka tosa a wawa[18]. Nahani mala’a’isidan ko mama ci Son Yakop i Taypi sinkakko itiya, kaemangan ho maro’ i Tansui, Suanglien no Taypi a kaitiraan[18].
I 1940 miheca kalalood no saka 2 malahakelong to mato’asay minokay tayra i Amilika, itira to milaheci misawad to Kawcong ato daykako[19][18]. I 1954 miheca, misawad i Wheaton kakoyin ci Malian toya miheca minokay tayni Taypi, midama to ina ci Son Lilienan i Sapaloma kikingkay patado to tayal[20].
Kalingko, citodong to Sapaloma kikaingkay i Kalingko patado to tayal cangra mararamod, halo Sapaloma kikingkay “Maliya pasofocan”, “Haykikako pinga’ayan”, “Padamaay ina kakko”, “Kangkokfo pitilidan”, “Pinanaman kamaro’an”, micowat i Kalingko Kristo kiw kiwkay[21].
I 1983 miheca mapatay ci Son Lilien, o fa’inay ci Tang Huanan foksi (Rev. Vernon Tank) to ko mirepetay saka 2 kakeridan, hatatosa sa a citodong to Sapaloma kikingkay a tayal[22]. I 1992 miheca misawad ci Malian nai Sapaloma kikingkay, malakapot to fa’inay minokay tayra i Amilika. Nawhani mahirateng ko Taywan saka, i ’ayaw no 1997 miheca kinapinapina misatikotiko tayni Taywan midama to Sapaloma kikingkay to patado a tayal, itira i Chicago ko aro’ imatrini[21].
Pinengnengan (參考資料)
[mikawit | o yin-se-ma no pisinanot]1.劉慧華,<孫理蓮(LillianR.Dickson)與基督教芥菜種會(TheMustardSeed,Inc.1954-)>,國立清華大學歷史研究所碩士論文,1987。
2.李貞德. 從師母到女宣─ ─ 孫理蓮在戰後 臺灣的醫療傳道經驗 (PDF). 新史學. 2006年, 十六 (二): 95-156 [2017-06-28]. (原始內容 (PDF)存檔於2017-03-26).
3.芥菜種會官網-我們的創辦人 (頁面存檔備份,存於網際網路檔案館)。
4.孫理蓮(Lillian Dickson)著.芥菜種會編譯小組譯,<愛在樂生:一位母親歷經艱難,照顧一千個絕望病人的故事>,宇宙光出版社,2016。
5.張平宜撰文;林國彰.張蒼松攝影,<悲歡樂生 = Outside the world>,中華希望之翼服務協會,2004。
6.財團法人台灣省私立台灣盲人重建院簡介. [2020-07-09]. (原始內容存檔於2020-07-11).
7.威爾森著.郭威柏.邱立菱譯,<天使在她身旁>,希伯崙出版社,2013。
8.孫理蓮(Lillian Dickson)著.芥菜種會編譯小組譯,<愛在樂生:一位母親歷經艱難,照顧一千個絕望病人的故事>,宇宙光出版社,2016。
9.孫理蓮(Lillian Dickson)著.蒲腓力譯,<這是我的同胞>,希伯崙出版社,2016。
10劉慧華,<孫理蓮(LillianR.Dickson)與基督教芥菜種會(TheMustardSeed,Inc.1954-)>,國立清華大學歷史研究所碩士論文,1987。
11.鄭維棕.楊淑清,<一百萬封情書:美國奶奶孫理蓮的深情人生>,啟示出版,2019。
12.台灣烏腳病醫療紀念館-孫理蓮女士. archive.is. 2012-12-22 [2017-03-09]. (原始內容存檔於2012-12-22).
13.陳正美、黃宏森主編•王金河口述,烏腳病之父王金河醫師回憶錄 (頁面存檔備份,存於網際網路檔案館)台南:財團法人王金河文化藝術基金會出版,2009,頁139-149,ISBN 978-986-85145-1-5。
14.台灣公益團體自律聯盟. [2020-07-09]. (原始內容存檔於2020-07-11).
15.Marilyn Dickson Tank,<Lillian Dickson's South Seas Story >,The Mustard Seed Inc,1986。
16.Marilyn Dickson Tank,<A Daughter Looks Back>,2004。
17.https://www.hultgrenfh.com/obituary/marilyn-tank
18.肯尼斯.威爾森(Kenneth L. Wilson)著.郭威柏.邱立菱譯天使在她身旁 (頁面存檔備份,存於網際網路檔案館).台北:希伯崙出版.2018.頁46-74.ISBN 978-986-577-620-6.
19.黃信吉孫理蓮及其弱勢關顧事工 (頁面存檔備份,存於網際網路檔案館).中原大學宗教研究所碩士論文.2015.頁6。
20.500芥菜籽齊聚 記念孫理蓮110歲 (頁面存檔備份,存於網際網路檔案館)台灣教會公報.2001.3.31.(原始內容存檔於2020.12.21)
21.林俊育.訪問唐瑪理安宣教師 (頁面存檔備份,存於網際網路檔案館).台灣教會公報3092期.2011年.頁25.(原始內容存檔於2020-12-16).
22.鄭維棕.楊淑清.一百萬封情書:美國奶奶孫理蓮的深情人生 (頁面存檔備份,存於網際網路檔案館)台北:啟示出版.2019.頁298-300.ISBN 978-986-981-282-5.