Sie Wei ising
Sie Wei ising (謝緯醫生)
[mikawit | o yin-se-ma no pisinanot]Sie Wei ising (1916 miheca 3 folad 2 romi’ad—1970 miheca 6 folad 17 romi’ad) [1], Nantusi tamdaw, mitokaday ising, foksi no Taywan Kristo ciwlo kiwkay, saka tosa lekad patamohong i pacakatay isingan.
Kasofocan (生平)
[mikawit | o yin-se-ma no pisinanot]Sie Wei ising masofoc i kaDipongan to’ek i Taywan i Nantusi, isingan laloma’an ko kasofoc. Mama no ina ci Wu Ke o tinhtosi[2]. Mama ci Sie Pin, ina ci Wu Honin[3]. Kaka to fa’inayan ci Sie Cin, safa to fa’inayan ci Sie Lon. Mitilid i Nantu kongkako. I 1928 miheca, malecad to kaka fa’inayan micomod i Tayciw saka cecay congkako. Misawad i, micomod i Taypi kotukako, ikor micomod i Taypi Tita isingan tadamanay; oya ci Sie Wei kina tosa miheca milifet to Kotokako caay pakaala, itiya i 1934 miheca mitilid i Taynan Sinkakoyin, mafiyol ni Schweitzer aci Toyohiko Kagawa tamdaw, ato i Singkakoyin ci Tomas Pakeli foksi tamdaw ko nikafiyol. Ikor no 4 miheca micomod i Tokyo ising todongan pitilidan, i 1942 miheca nai isingan misawad i, itira i Sentaisi matayal, malood no sofitay no Amilika. Ikor 1945 miheca 11 folad 17 romi’ad, oya itiraay i Dipong mitiliday to isingan a wawa no fai a safa to fafahiyan ci Yang Ciongying i Matsuzaki Town no Dipong mararamod, pakayni ci Ciang Yingsu foksian ko pisetek[4]. Saka tosa miheca malahakelong minokay tayni Taywan[1][5].
Micada ci Sie Wei ising to patorodan no mama a Tatong isingan i Nantu. I 1947 miheca, itira cingra i Cisui niyaro’ a kiwkay no Mincien siang mipadama to 3 miheca, i 1949 miheca mapatireng no Nantu Kristo ciwlo kiwkay malafoksi. Mifiyol no patirengay to Sapaloma kikingkay ci Son Lilienan, i 1950 miheca tangasa 1951 miheca mikihatiya to lotokan paising sakapot no Mennokay, mirarakat kasaniyaro’ no yincumin mipaising.
Sa’ayaw to folafolad a paising sapadafoh 60 Amilika payso, ikor no pinapina folad i, pasowal han ningra ko sakapot ikoran no foksi caayto pilikapo to rafas kinaira han ningra, i pirakatan paising pasadak to alofoay payso, sapipaini to kapotan Amilika a widawidang[5][6].
I 1951 miheca 10 folad, tayra i Amilika mitongal t ofana’ ci Sie Wei ising, tolo miheca i Amilika ko pinanam to pitokad. Itira i Pennsylvania daykako patirengan ising, Buffalo isingan i New York. Saikoray miheca i Amilika, misa’opo to payso to sapipatireng to Santi haykikako piadahan, itira cingra i Amilika, oya misopedan a payso ira ko 1,000 Amilika payso. Ikor o cecay no padafohay ci Ma Joy tayni i Taywan, mala o kapot ni Sie Wei ising ato Inkiris a mitiliday, pacakat to tireng i Taywan[5]
I 1955 miheca, tahidangan ni Son Lilien ci Sie Wei ising palacitodongay to Kristokiw Santi terongan isingan (’Ayaway no Poli Kristokiw isingan) a sarakatay yinciw. Nai pitekaan to moetep mihecaan, tokeled han ni Sie Wei ising ko todong no pitokadan, itira haca to saki kangkofo pasafana’ a tayal. I 1956 miheca, patireng haca cingra i Liyitan no Poli to saki haykikako piadahan, ’aloman ko adadaay no yincumin. I 1965 miheca, tayra cingra i Dipong to pina folad, minanam to saki falohang a pitokad, sapiadah to ci haykikakoay adadaay tamdaw[5][7].
I 1960 mihecaan, tahidangen haca ni Son Lilien ci Sie Wei ising, milacal ko kacitodong to itiraay i Pimen wa’ayan caay ka ci’aca a paising a ising[7], mikihatiya to kaitira ni Wang Cinhe aci Son Lilien itira i Pimen pala no Taynan a wa’ayan piadah a tayal, itira citodong to piketon to wa’ay tokad. To saka sepat no lipay, nai Nantu isingan no niyah, mikerid to citodongay isingan sakapot, niyah ko pipa’aca to takosi kamaro’an tayra i Pimen, tangasa lafii ko tayal midakaw to tosiya minokay tayra i Nantu, samatira sa ko tayal lafin to 10 miheca[5].
I 1964 miheca, itira to ci Sie Wei ising i Erlin Kristokiw isingan (Aniniay Kristokiw kilac Erlin isingan) malaising[7]. Saikoray 10 mihecaan itini hekal i, itira sa ci Sie Wei ising i Erlin no Canghua lilis no riyar sa’etal paising, mipatenak[5]. I 1968 miheca, mala micokeray no kiciw (’a’isidan) saka 15 rekad no Taywan Kristo Ciwlo kiwkay a Sokay[1], toya mihecaan niyaro’ay tamdaw ato Komintang Nantu yofayof cifaloco’ mikilim ci Sie Wei isingan milifet to Siencang no Nantusien nika, kana’ayen ningra[8].
I 1969 miheca 2 folad 3 romi’ad, citodong cingra to ’a’isidan saka 16 rekad no Taywan Kristo Ciwlo kiwkay a Sokay, saikor patangic han no Komintang papiliyas ko Ciwlo kiwkay to WCC, midama midipot cingra to kiwkay, kinapinapina misaliyolyok to sifo, saikor mapadama ko Sokay itini i WCC a kaitiraan[8].
I 1970 miheca 6 folad 17 romi’ad, mikerid ci Sie Wei ising to isingan dafakay pitolon, ta o tatayra cingra i Poli Kristokiw isingan matayal, kalahokan minokay tayra i Nantu, maherek malahok pahanhan ho, ta makalah patiko tayra i Erlin isingan matayal. Palimo’ot ko fafahi to sapipahanhanaw, paca’of sa ci Sie Wei ising: “Ano maratar ko katahira i ising i, malowan ko pilaling to pades no adadaay, ano eca mapa’orip ko cecay a tamdaw.” Maherek pasowal o lowad to ningra masadak, herek no lahok to pankiw no cecay toki parakat cingra i Mincien sakowan masetol ningra ko kilang no lalan, nanoyaan sa a mapatay[5][7][9].
Naikoran (身後)
[mikawit | o yin-se-ma no pisinanot]Ikor no patay ni Sie Wei ising, itiraay i Liyotan no Poli a haykikak piadahan padoedo o safa to fa’inayan ci Sie Lun ising, Lai Yan ising aci Huang Cusin fafahiyan ising ko citodongay salongan ira ko 10 miheca, tangasa kapatayan ni Huang Cusin ising a paherek[5]. Onini piadahan a sera o nano ni Sie Wei ising to pacakat ningra i Taywan Kristo Ciwlo kiwkay, patireng anini to Sie Wei piharatengan kapahan kalisaotan pala[5]. O iraay no itiniay a maamaan, piharatengan kiwkay, ira ko ni Sie Wei ising a sakatayal, telangay saying; papotalay a ’ongcoy ira a matilid ko wacay – “I ’orip no mako a tadamaanay ’icel o nika ira no Kawas.” [10].
I 1992 miheca, mapatangic pafeli to nikatadamaan no kalaising tamohong a kompay, o fafahi ci Yang Ciongying ko midayhiway milayap[1].
I 2001 miheca 1 folad, Taynan tamdaw mirina’ to ni Sie Tali nitilidan (Sie Wei ato ningra to’ek) [5].
Kafahekaan a demak. (逸事)
[mikawit | o yin-se-ma no pisinanot]Itira i Erlin ira ko ciadadaay to mociw salafii sa mipaising, patodong sa ci Sie Wei isingan mitokad, kalah sa ko paisingan mitahidang patingwa. Awaay ko saka tosa a sowal ni Sie Wei ising, dengan o pipatala t Osaka dademak ko ni sowalan, ira ko cecay tatokian pidakaw ningra to takosi nai Nantu. Paro’ot to tamdaw pateli to 10 lomood payso pateli to sapaiyo no adadaay, nawhani miala ko adadaay to cecayay lipay a sapaiyo, awaay ko sapinokay a payso[7].
Pi’arawan (參考)
[mikawit | o yin-se-ma no pisinanot]1.陳金興. 〈向謝緯學習〉. 《新使者雜誌》 (台灣: 新使者雜誌社). 2015-06-10, (第148期) (中文(臺灣)).
2.〈謝吳上忍長老去世)〉. 《台灣教會公報》 (台灣: 台灣教會公報社). 1963-07, (第13期) (中文(臺灣)).
3.謝天祿. 〈聖人的過世 謝經長老 (1914-1963)〉. 《台灣教會公報》 (台灣: 台灣教會公報社). 1963-02, (第904期) (中文(臺灣)).
4.楊瓊英. 〈等待龍眼花開的婦人〉. 《台灣另類牧師.醫師─謝緯》. 台灣: 前衛出版社. 2010-06-17. ISBN 9789866656361 (中文(臺灣)).
5.林信男. 〈讀《謝緯和他的時代》〉. 《當代醫學》 (台灣: 當代醫學雜誌社). 2004-04, 第31卷 (第4期) (中文(臺灣)).
6.陳金興,《台灣另類牧師.醫師:謝緯》,草根出版,2010。
7.陳信惠. 〈謝緯牧師(醫生)在二林〉. 《新使者雜誌》 (台灣: 新使者雜誌社). 1996-08-10, (第35期) (中文(臺灣)).
8.陳金興. 【專文】5年的懸案:謝緯死因之迷 . 《民報》. 2015-02-25 [2015-12-30]. (原始內容存檔於2020-11-12) (中文(臺灣)).
9.長老會總會議長 謝緯因車禍逝世. 《基督教論壇報》. 1970-06-22 [2015-12-30] (中文(臺灣)).
10.蔡惠玲. 謝緯紀念青年營地造福後進. 《基督教論壇報》. 2010-12-04 [2015-12-30]. (原始內容存檔於2016-03-04) (中文(臺灣)).