Piliyas no Indonesia to Netherlan a misatatad
Piliyas no Indonesia to Netherlan a misatatad (印尼脫離荷蘭獨立)
[mikawit | o yin-se-ma no pisinanot]I 1949 miheca 12 folad 27 romi’ad, kakeridan no finawlan i Indonesia ci Suharto, mikerid to polong finawlan no Indonesia miparotoh to sapiliyang a lalood a matapi’, so’elinay ’ayaw nonini a romi’ad, mali’ayaw to no finawlan no Indonesia mihapiw to pisiiked a ratoh, itini to ni 4 miheca ko halafin to picalap no Netherlan a kasasiwtocan, itiya miheyda ko micalapay a Netherlan to pisiiked no Indonesia, o hinatalaay to ko finawlan to sakaira no pisiiked no niyah, o faloco’ no finawlan no Indonesia to masaso’otay mihecaan a sakalakitakitaw.
Mikingangan to sedal a micalap (假借解放之名的佔領)
[mikawit | o yin-se-ma no pisinanot]Nai 19 siciaan micalap to ko Netherlan to Batavia itiya, nanoya o sakowan to no hongti no Netherlan ko kasakanatal no Indonesia; tosaay to so’ot mihecaan ko kafades i picalap, caay ko malalenay ko kinaira to kicay no finawlan, mapatangic alaen ko sera papipaloma to kaciherangan a pinaloma, ngalef o sera kalosapifalicen to roma micalapay a kitakit.
Maepecay finawlan no Indonesia, i saka 20 sician mapacowat ko sakifinawlan itiya, ira to ko cecacecay a miliyangay onto; misiikeday a piliyang to sakasiiked o nai 1908 mihecaan to “tapi’elalay finawlan no Indonesia” sanay a onto itiya.
Nika makisafa no sakowang ko po’ot, o ’icel ko sapilowid no micalapay a sifo no Netherlan, onini a sapisiikedan a onto “ranikay mapenec”. Mato caay ko mamarawis ko sapisiikedaw, matiniay kafiyaran itiniay to i kasakitakit ko kasonol pifalic to mapelengay a cipakayraan to.
I 1924 miheca, ma’awid a kalaloodan i Taypinyang no Dipong, ki’emelay sapilood ko sapicalap to polong no Indonesia itiya; pasi “midamaay to kitakit no Asiya miliyang to etipay picalap” sanay ko kacingangan micomod to Indonesia.
Mapalasawad to no sofitay no Dipong ko satelek picalap no Netherlan, mafalic mitoror cikeroh to “finawlan pakayraan no Indonesia”, palowad ci Sukarnoan malokakeridan no Indonesia, mipadang mikonling to sofitay, padama to Indonesia milood to etipay “milafoay” nisatekeday kitakit.
Nika caayay ko nga’ayay ko sadama no sofitay no Dipong to Indonesia, kinapinapina miepec ko sofitay no Dipong ci Sukarnoan, milongoc ci Sukarnoan miepec to miliyangay to Dipong a tamdaw; miliyas ko telangay miepecay, ira to ko fa’elohay satekeday kitakit; madoka’ aca ko kangalay to sasiiked a finawlan no Indonesia, o piledef no kaci’icel no miepecay, o papasayra to marokirokay a pifolaw to sakaira to ikor no niyah sato ko Indonesia.
Lalood no pisiiked (獨立戰爭)
[mikawit | o yin-se-ma no pisinanot]I 1945 miheca 8 folad 15 romi’ad, matapi’ to ko Dipong, paherek to ko lalood saka 2 no hekal, milaliw to ko ’icel no Dipong i kawali katiolay a Asiya; malo pisa’icel no to’asan kami’emingay finacadan kapapecih, mamatira mihapiw misiiked ko finawlan no Indonesia i, maocor ko 14 ’ofad sofitay no Netherlan micomod i Java kanatal, malo pipa’ekel to Indonesia, padoedo sapifiyol ’icel no Neterlan i kawali katimolay a Asiya.
Kamatira nonini a demak maliyang ko finawlan no Indonesia, nanoya I’ayaw no lalood o nano nipalowadan no Dipong ko sakaci’icel no finawlan no Indonesia, saka malalood to sakacisiikedaw. Masa’opo ko misiikeday sofitay no Indonesia, cefisen hanto ko matelangay sakalalood no Dipong, maloniyah sapilalood to micalapay sifo, misa’icel to sakasiikedaw.
I 1945 miheca 8 folad 17 romi’ad to ’ayaw no lahok, kakeridan misiikeday no Indonesia ci Sukarno ato ci Mohammed Hadda, mihapiw to “hapiw to pisiiked no Indonesia”, mihapiw o caayto kao Diong Netherlan ko mikowanay, o Indonesia ono finawlan no Indonesia; mapalowad to ko fayfa no Indonesia kitakit itiya.
Pasifinawlan no kitakit a papelo ci Sukarno: “Kita o finawlan no Sukarno itini mihapiw to o misiikeday ko kitakit no Indonesia. O sakacacofay to sakowan kalamkam ko demak a milaheci. O Indonesia finawlan han ko pipangangan”.
Kacedesan ko kalalood, ’aloman ko makinafalahay ko ’orip no tamdaw, halo o macalapay mipadangay a kasakanatal, itini kalaloodan a mapatay, halafin talahenot ko polong finawlan no kitakit, tararikor ko kicay, oya nita’elifan ho no sofitay a lalan matodoh ko niyaro’, tosaay sofitay mikari’ang to finawlan no Indonesia, mala’afel ko finawlan.
Masongila’ay sarikec ko pisiiked (法理獨立)
[mikawit | o yin-se-ma no pisinanot]Talarikor no lalood i, o sofitay no misiikeday ko micalapay to kasakanatal, caayto ka hacowa ko nicalapan no Netherlan a niyaro’. caay ka fangcal ko pilood no Netherlan, saka kareteng to sakisofitay, o kasarator no kasakitakit misitapang to pasayra i nisiikeday ko pakayraan.
I 1949 miheca 12 folad, mapi’enec no kasakitakit ko Netherlan mitilid to “The Hague Roundtable Agreement (Haya a kasasitelen)”, sarakat ono kitakit a kacingangan mihayda to pisiiked no Indonesia kitakit, nanoyaan misawad to ko Netherlan itini i sawali katiml no Asiya, matapi’ to ko pisiiked no Indonesia kitakit, oya ci Sukarno ko sarakatay congtong no Indonesia kitakit.
Maledef ko cekaceka to nirakatan lalan to sakisiiked ni Indonesia kitakit, misa’icel miliyas to picalap no mikowanay, miti’er to pisiiked, caay ko sakalakoliaw, mikelatan a roray ko sakacisiiked, mala o pasifinawlananay to a kitakit.