Latekan no lalood i Cepo’
Latekan no lalood i Cepo’ (大港口事件概述)
[mikawit | o yin-se-ma no pisinanot]O lalood i Cepo’ (Tarawadaw a sowal: Karawrawan a demak no Cepo'), demak i Kiwit (Tarawadaw a sowal: Karawrawan a demak no Kiwit), ano eca Lalood i Cepo’, o cecay kasasiwtoc no sofitay ato sician a demak no Kalingko, kasasiwtoc o itiniay i Cepo’ ato Kiwit ’Amis a tamdaw ato Mancin, itini i 1877 miheca piliyang to “Pipacomod to sakowan i yincumin a demak (Kaisanfufan)” a picingcing no sofitay, tahaikor masamangah no sofitay ira ko kapapatay no demak.
Latekan a sowal (概要)
[mikawit | o yin-se-ma no pisinanot]Pakayni tonini a demak o nai ci Sen Paocen a “Pacomod to sakowan i yincumin a demak (Kaisanfufan)” a satawo’, pacomoden ni Wu Guangliang ko sofitay tayni pasawali, pacofilo sa mipalalan nai Kohkoh tangasa i Cepo’ to lalan, o niaanan ko sakapiliyang no Kiwit niyaro’, Dafdaf niyaro’, ’Amisay niyaro, itira to i Cepo’ ko kasasiwtocan. Caay pakalowid ko sofitay no Mancin itiya.
Orasaka o panono’ay mangahay ko demak ni Wu Guangliang, patirengen ko kali’epahan, misamangah to kapah no Cepo’ niyaro’; tangasa i kafecolan a malasang, awaayto ko ’icel milifet, itiya o kowang ko sapipatay to finawlan, saka maemin to malefek ko kapah no ’Amis finacadan itini i Cepo’. Mayakyak kina ratoh i niyaro’ i, misatapang to ko finawlan milaliw pakayni i lotolotokan ano eca miti’er to roma a niyaro’ itiya[1].
Ikor katengilan a sowal, o naitiniay i sa’owc no Kalingko Posong a “Tacoang (Tangafolan) tamdaw” (Taivoan finacadan tamdaw) ko mipadangay to Mancin sofitay milood to ’Amis finacadan, dotocen ko nano sowal no Tacoang Taivoan tamdaw, pakayni tonini a demak o katatiihan: sa’ayaw ira ko kasasipaloko miselenay to fokoloh ko Taivoan ato ’Amis a tamdaw, akaa pipadang to sofitay no Mancin milood to Cepo’ ya sanay, nika paseka a pisa’ada no sofitay no Mancin, mipadang aca micolo’ to felac kakaenen, sakalalood, kaforawen no ’Amis mapapatapatay, saka ikor o kasasiwtocan to no konini a katatiihan a demak:
Ikor no kapatay no sofitay a maliwasak, tayra ko ’Amis a tamdaw i ka’ayaw no Tacoang (Tangafolan) tamdaw picolo’an to dafong, sakalalood, wata to ko nipatayan nangra a kahengang to ko mata, manengneng ko Tacoang (Tangafolan) tamdaw o pitapa’, ira ko Tacoang (Tangafolan) tamdaw misodoc to po’ot a mico’ay, pakanengneng ko tatihiay a Tacoang (Tangafolan) tamdaw to kapatay no cefang i, ana mapatay kako nasa, misodoc to po’ot mipadang to kapot mipatay to ’Amis a tamdaw, romaroma a ’Amiis a tamdaw pakanengneng tonini i wata ko kalim, paretatenga o Tacoang (Tangafolan) tamdaw caay pidoedo to telek nanoya milaop to mipatay to Tacoang (Tangafolan) tamdaw, oya sato a Tacoang (Tangafolan) tamdaw sawad hanto ko kolong ato paliding, comikay to milaliw minokay tayra i Tacoang, o cikay niyam matiya to o malonem ko kahacikay, so’elinay to ranikay milaliw to kalaloodan, katengilan pangkiway to romi’ad milakec to lotok tahira to i niyaro’ Tacoang saan ko katengil, nika kalimelaan toya kolong ato i palidingay a dafong, nika manga’ay aca awaay ko cimadoka’ay a mapatay ko tamdaw sato, oya sato ’osaw ko kakaenen to saka’orip[2].
I 2022 miheca 8 folad, Fakong yakofa midemak to 145 mihecaan piharatengan demak, pangangan to lalood i Cepo’ sanay[3].
Pinengnengan to tilid (參考資料)
[mikawit | o yin-se-ma no pisinanot]1.奇美部落 | 歷史沿革. kiwit.apc.atipd.tw. [2019-05-05]. (原始內容存檔於2019-05-05).
2.潘資洲. 阿爸曾對我說的平埔族故事. Mata Taiwan. 2013-12-12 [2016-06-17]. (原始內容存檔於2017-07-11).
3.花蓮阿美族人抵抗清軍 大港口事件正名Cepo'戰役. 中央社. 2022-08-27 [2022-08-27]. (原始內容存檔於2022-08-29).
Pinengneng to tinako (參見)
[mikawit | o yin-se-ma no pisinanot]1.七腳川事件