跳至內容

Lai Qingde congtong papelo i mihecaan no pikowan

nani… a masadak Wikipedia

Lai Qingde congtong papelo i mihecaan no pikowan (賴清德總統發表執政周年談話)

[mikawit | o yin-se-ma no pisinanot]

2025 miheca 5 folad 20 romi’ad, ’ayaw no lahok papelo mihecaan no pikowan (賴清德總統今(20)日上午發表執政周年談話。)

O paini no congtong a sowal: (總統致詞全文為:)

[mikawit | o yin-se-ma no pisinanot]

Inacila, itira i Pita pitilidan i Sansya no Singpisi, ira ko mafadesay matolo’ i lalan a demak, ’aloman ko cimapatayay madoka’ay tamdaw. Singcenyin itira sarakatay romi’ad patireng to padetengan sakapot, i nacila dadaya tayra kako miliso’ toya madoka’ay tamdaw, ikor o sakakaay citodongay ato niyaro’ a sifo, malekapot, misarocod midama to laloma’an, ranikay misapinang to kamatini no demak, samaanen ko pisalof, ta caay to paliyaw ko matiniay a demak. Itini, pasicimapatayay ato madoka’ay a laloma’an ko pita’ong ako, nanay ranikay maadah ko madoka’ay a tamdaw.

O pafaloco’an no sifo o pipatado to finawlan, maaray to patorod no finawlan no Taywan, ’ayaw no cecay miheca anini, ci hinafa kako to karetengay ’inorong sapikerid to kitakit a tala’ayaw. Miaray to finawlan no kitakit, tonini a mihecaan, malekapot to sifo, malekapot mitamorong to masamaamaanay a salifet, saka manga’ay ko katala’ayaw no kitakit a romakat.

Misi’ayaw to patosokan polong no hekal, o sakafiyol finawlan no kitakit a toloay salifet: kafafalifalic no romi’ad, palowad to sakatangka’ ato kakodait no syakay, itini congtongfo mapatireng ako ko toloay wiyinhuy, saka ira ko pahecian no nidemakan no rekad.

Katatongod ita a midoedo ko kasakitakit, pakayni i kasacitodongay “nai laeno tala fafaed” ko pisahalaka, ta nai Sincenyin makoracay sakapot “nai fafaed pasi laeno”, pasadak to 6 ta’akay citodongay, 20 liyad milowanay to malantoay a halaka, sakasaan tangasa i 2030 miheca, padoedo ko sifo padefong to 1 ca’or payso ko sapikorac mifalic a yosang, mapalowad ko kangdaway sapadefong a payso, salongan tangasa 5 ca’or ko payso, pasi 2035 miheca milowan to langtoay 38% a malitosaay no kitakit malowan fa’elohay patosokan.

Mafalic to makorac ko fali no Taywan, salongan PM2.5 ko rari’ec no mihecaan, nai 2015 miheca a 21.82, maserer tangasa aniniay 12.8. anini miheca miteka, misongila mirecok ko Taywan to langto a telek, o tanektekay ko patosokan, sa’awas romakat, tariktik ko paecasan malaheci i 2050 miheca ko pikorac pifalic a harateng, mikapot to pasayraan no hekal a midotoc macakat, macowat.

Matiya to, o sapilecadaw to polong no hekal naikoran no salifong to’ek a salifet, patireng to kitakitay sapitena’ to lifong a kaitiraan, misa’icel sapitena’ patenokan; o saka picikeroh to polongan no katangka’, maledef ko pifitay to kang, patireng to “Kang fa’elohay sapaiyo a kiking”, parakat to 5 miheca 489 walwalan payso a “tangka’ no Taywan talolongay halaka”, anini miheca, a cienpaw a polongan matongal to 712 walwalan payso, mapadoedo macowat ko cienpaw. Patireng kita to “tangka’ay Taywan”, saka tongal tangka’ no finawlan, ci’icel ko kitakit, matakec no hekal ko Taywan.

Misa’icel palakodait kita to sapitena’ no syakay, dengan padoedo masolimet ko kasarekad no kitakit masongila’, mipaheci pakompay; mipolong to kasacitodongay a ’icel, padamso pakayni to parihaday to kitakit acaay kasamsam to sapiloodan mipolong a 17 rekad sapaecas, mirikec to finawlan sakaeca ka latoso a masamsam, midipot titaanan limela to pakoniraay nikapolongan a saka’orip. Imatini Sinceyin misilsil to 4,100 walwalan teked no yosang, laloma’ no 1,500 walwalan payso, o sapipalowad to sakakodait no kitakit, nanay o kasasiiked no sician malacecay ko picoker.

Itini rarakaten lalan no kitakit, o salifet ato karorayan misaliyaliyaw a masadak. Inacila a folad, mihapiw ko Amilika to fa’elohay sata a sapaecas, pasadak kako to 5 sapisi’ayaw a sapaecas, palowad to mikinairaay a tatengilen a rakat, nanay malakayat to misakinairaay milakec to lalifeten.

Sincenyin ranikay to mipakomod to paini no kasarocek, padamso to “misakiemel kanga’aya kodait tadamanay a telek”, patodongen i mihecaan i niparafasan a yosang, pacomod i 4,100 walwalan payso a tadmanay a yosang, padeteng i picoker i sakinaira ato kanga’ayan katayalan, misakiemel to kicay, misipot to finawlan, pacakat to kanga’ayan no kitakit a kodait, manga’ay i kafafalifakican no kinairaan no Taywan, mapadoedo tanektek ko katala’ayaw.

Mangalef, kaainiinian niyam to kasakinairaan, kasatayal ala painini sa to ka’ecaan kacakat ’aca no dingki, cokeren no sifo padafoh ko Tay-Tin, palanga’ay nai COVID-19 a lifong tangasa kalalood no Russia ato Ukraine i, padafoh ko Tay-Tin i saka’orip ato sakinaira kasipunan, palafangcal to dafong no Tay-Tin, tanektek ko ’aca, minanay to kalafolod no citodongay midamaay a micoker mihayda to tadamanay yosang no Sincenyin.

Kasakatayalan mangalay madotoc ko tanektekay padamso to dingki. So’elinay, cinga’ay no kinaira o saka nga’ay no kitakit, orasaka, patonek to katanektek no kacitingki i, macowat ko kasairaira no pisatingki, ano ’ayawayto ano eca ikorayto, saheto karetengay no sifo a tatayalen.

Kasasowalen ko ’aca no tingki, ingid to pina romi’ad, finawlan no kitakit pasayra ko nengneng saki Taywan Amilika sataan kasasowal, pakayni sarakatay kasasowalan i, padoedoay ho imatini, o nga’ayay ko pakayraan. Midamaay ko sifo to sakadama kinaira no kitakit, midipot to kacowat no sakinaira, caay ka sapisawadaw mikihar to kahacecay no katayalan a toloay sarikec, o tanektekay ko katomireng no Taywan, nai ka’alolongay kalakihar no Taywan Amilika ko lalowadan, masadoedo i karanikay matayo to, pidemakanto misimawanto, misalikapo to nga’ayay pahecian no kalalicayan.

O Taywan ato polong no hekal nipapolongan lekapot miraoy to katadamaan no nikapolongan, midoedo to pakayraan telek no kalali’aca a maci, malacad ko kacomahad, o ninianan ko satadamaanay no kinaira, ’alomanay paliwalay no Taywan pasedal to ma’oripay ’icel ato cedi a sapadama a linay, o niaanan ko sakasasiroma no mita to nisatekeday.

To hatiniay, Taywan ato Amilika ato nikapolongan a sakapot, misarocod a macacawma’ matatahic, masasipa’icel malahad. Talacowa ira ko kacalemceman no kalawidang, nika ikor ira ko kalakapotan. Mato sowal no fangcalay cudad: “O marad i, o marad ko sapirnac a patalem, malcad tonini matopirenac ko malawidangay a masasipa'icel.”(Taneng 27:17). O kalawidang, masasipaini, manga’ay ma’eloc ko tatiihay, masapinang ko nga’ayay, ano iraira ko masasiromaay a sasowalen, dengan o kasasiparetatenga ko parena’an, tomesek ko kalalicay, matongal ko kasasipaini, talolong ko kasasinanam.

Anini, o maci no Taywan i polong no hekal, o pisaaningan i kasakitakit. Ikor, mida’oc kita i nikapolongan a harateng, o sakapicowat to kasairaira no maci.

Saka cecay, masapinang ko rarakaten kicay no Taywan, o maci ko pakayraan no mita, micikeroh o Taywan ko parana’an, pasipolong no hekal ko pafaloco’an, misa’icel i lalan no Amilika a kicay. Tona pina miheca, misafa’eloh masasitelak ko Tayawan to Philippines, India, Vietnam ato Thailand a kitakit fa’elohay mapa’es ko pipakadom, ato saka’eca malitosaay ko pilisata a katatelek.

Saka tosa, masapinang ko kalali’aca a paecasan no Taywan, o mamisadadahal kita i romaay no Amilika, masasicalay tomaci i ’alomanay nikapolongan a kitakit, pa’aca i polong no hekal. Orasaka, dengan o kalaheci masasitelek i “Taywan Amilika 21 sician kalali’aca a sowal” to Amilika, o mamisatelek to Inkiris “pacakat kalali’aca sakapot kakihar no satelek”, misarocod haca to roma kitakit masasitelejk to kalali’acaan, saan padoedo mimilikapo micomod i CPTPP sa’etal kicay no palekapotan.

Saka tolo, o laliyawen a micaliwa’ ko kicay no Taywan, citodong to kasadakan ato pisadadahal no niyah, citodong to sakaci’icel mikingkiw to kakki ato pacakat to lakakawa kinaira, citodong pakiemel to kowamingay (lowanti) kacomahad ato misanga’an.

Papadoedoen ita ko ikakaay no Taywan, misolot to mamikadom tayni Taywan a kaysya no kasakitakit. To pinapina no mihecaan, Amilika Interg patireng i Takao to kofa, Micron saka sepat i Taycong, ato Google patireng i Taywan roma kitakit sata’akay pikingkiwan, dadoedo sa dademak. O AMD, Nvidia ato cloud computing no Amilika a kaysya, misafaloco’ i Taywan, Nvidia inacila mihapiw itini i Taywan ko patirengan roma kitakit a patenokan. Pakayni tonini milakecay kitakit a malafolod, pacomod to roma kitakit safa’elohay cicik, mikihatiya to kasakitakit mikingkiw, o patirengay kita to sakakodait kicay no Taywan.   

Ikoray, o mamipatireng ko sufo palowad to Taywan kicay kacowat sakadademak a kiking. Sakipapotal, o papasayra ko nengneng i polong no hekal, mikadom i maci no kasakitakit, o papatireng ko sifo to cisakowanay a kiking, patireng to kitakitay pikadoman, masarocod ko ikakaay kinaira no Taywan, o sifo ko citodongay, palekapot to kasasiiked no matayalay a ’icel, maparocek i polong no hekal, malacalay to AI a to’ak a patodongan no icifa.  

Saki laloma’, misatalolong kita to itiniay kasapainian calay, pa’icel t okinaira ci’icel kafafalic no mikowanay, o sifo papalowad to kitakit cowatay kiking a pakayraan, tangasa sapiliyaw no kinairaan no patosokan, padama to kitakitay kinaira ato kahacecay kinaira mifalic a macakat, pacakat to kinaira sakalalifet i kasakitakit, tomenek salaloma’an no kinaira a parana’an.

O kasafinawlan no kitakit, o nikapolongan o icifa, tadamaanay ita ko nian, o sakahapinang no ’icel no kitakit. O nano halafinay maemec itini hekal ko kitakit no Taywan itiya, anini, o dawdaw no nikapolongan ko Taywan i Asiya imatini.

I’ayaw, ’aloman ko makinafalahay ko tireng a to’as, madadoedoay to, macodahay mico’ay to miemecay sakowan, milifet to sakacinikapolongan. Aniniay a to’ek a kapah, pasakasaira no matatodongay sarikec a pakayraan, caay katararikor a matalaw, misarocod mikihatiya to sician, midipot t okitakit, misatalolong to nikapolongan, i kasairaira no Taywan a misa’icel, onini ko kalita’angan to nikapolongan no Taywan.   

Paso’elin kako, awaay ko cecay a tamdaw no Taywan, sapifalahaw to mapaskoniraay nikapolongan a ka’oripan; awaay ko cecay a congtong, manga’ayay miliyas to nikapolongan pakoniraay a sakaciepoc.

O nirakatan to nikapolongan no Taywan, awaay ho ko kalaingtel a mapalowad, dengan o pikapot no finawlan, maaingid. Caay ka talaw kita to romaay a sowal, nawhani o nikapolongan ko kacifaloco’an, caay pakatama i malicinowasay ko sakarikec.

Oya to ko paso’elin no mako, o kararawraw no nikapolongan, pakayni i ta’angay nikapolongan ko sapisalof. ’Ayaw no cecay miheca, misi’ayaw to pakayraan salaloma’ no sician, pakaynien ita i kasasiikedan no sician, malekapot mikihatiya to patirengan t ocongtong no Amilika, pahapinang to marikecay nikapolongan no Taywan, makomod misatalolong kakiharan no Taywan Amilika; midotoc kako to kimpo kacitodong no congtong, pafawah to kasasowal no 5 yin no sician, nanay malaheci ko kalali’ay, micikeroh matatahic.

Oya to mangalay micelak kako to kamay, misa’icel patireng to kasasowal kasasiiked no sician, mipa’icel to katatahic no kasasiikedan, orasaka, o cacitodong kako to sakanga’ay no kitakit to sapisahalaka, pasiroma kasiiked sician citodongay mipaini “tadamanay kanga’ay nio kitakit a sapaini”, nanay kasasiiked no sician a kakeridan, masamaan ko no niyah pakayraan, kao sakanga’ay no kinaira no kitakit ko ’ayaway, sapidipot sakanga’ay no kitakit ko pa’ayawan, itini i malalenay ko parana’an, so’elinay ko kasasipaini to kalalicay, masasowal to kitakit, malakayat misi’ayaw to kasalifet no kitakit.  

Anini piliyawan, mifohat ko kasakitakit tingnaw i Taypi. Onini pinengnengan o patosokan no kasakitakit, nawhani o Silicon pala ko Taywan, micokeray to saki kicay i polong no hekal ato tamdaw tayal (AI) a fenek pado’esan, polong no hekal a kakikay tamdaw o tatayni Taywan.  

Mitikol to nacilaay, onini a pinengnengan, sa’ayaw itira sa i tatihi mamangay pinengnengan i Songshan hikokiciw, nika yo 40 mihecaan, sadadahal sato, tangasa anini o hangitan no polong no hekal kaki pisanga’an pacowatan a pakayraan.

Oninian haw i, o pisakamamoko’ to kimad no Taywan, o nikapatadamaan no finawlan no Taywan ko nian. Aniniay Taywan, o nano Taywan no hekal. Ano masamaamaan ko kacowat no kaki i polong no hekal, o pakilac n osapadafoh no kasakitakit, kasasicofel no kicay i hekal, sa’etalan kanga’ay no demak, o citodongay ko Taywan, caay ko kacango’oten a lalosidan.

O finawlan no kitakit, misi’ayaw t osalifet, aka ka tararikor kita; mi’ayaw to ikoray, sa’icelen ita tala’ayaw. “Toloay ko pasetekan no kakarayan, pitoay ko nisa’icelan”, lacecayaw ita, kao kodaitay finawlan no Taywan, caayay ka pidah a ’icel, tanektek k okatala’ayaw, o nian koya salo’afang no Taywan.

Padoedoen ita misa’icel makakomod, tomenekay ko pasaripa’ misi’ayaw to salifet, maloliket no hekal ko Taywan, o sakarot sakanga’ay no hekal, o micikerohay sakacowat no hekal. Ahowiday kita mapolong.

Halo micokeray congtong ci Hsiao Bi-khim, kakeridan midemakay no congtongfo ci Pan Meng'an, kakeridan no sakanga’ay no kitakit ci Wu Zhaoxie, micokeray to kakeridan midemakay no congtongfo ci He Zhiwei, Zhang Dunhan ko patihiay.