跳至內容

Lai Cingte congtong

nani… a masadak Wikipedia

Lai Cingte congtong (賴清德總統)

[mikawit | o yin-se-ma no pisinanot]

Papelo no congtong i 2025 fa’elohay miheca “Nikapolongan ko pipa’icel to kitakit, mici’ayaw to fa’elohay pakayraan no hakal”.

2025 (114) miheca 1 folad 1 romi’ad.

Congtong ci Lai Cingte anini (1) romi’ad ’ayaw no lahok itira i congtongfo lomaocan o “Nikapolongan ko pipa’icel to kitakit, mici’ayaw to fa’elohay pakayraan no hakal” sanay ko patosakan i 2025 mihecaan a sowal. Paini sa ko congtong, aniniay Taywan o nikapolong, kaki, kicay a kasasikeiked a sofal masapinangay to no kasakitakit. I fa’elohay mihecaan i, kalacecay a marikec ko Taywan, padoedo romakat i mo’ecelay a tala’ayaw. Nanay kasasiikeiked no satakaraway, kasaniyaro’, caay pisateked ko kasarekad malekapot misa’icel, o sakatanektek no pi’awas no Taywan, wakawak a tala’ayaw, misanga’ to tadamaanay a nilahecian.

Pafaloco’ to 2025 miheca, pacecay ko congtong, saimeren no mita ko karomakat i nikapolongan a lalan, padoedo paneker to ’icel no kitakit, pa’icelen ko Taywan sakatoneker no kicay sakasasiket i nikapolongan no katomenek i hakel, padoedo sakaroyaroy no Taywan, milaheci ko mo’ecel i kasarayray no to’ek, mapolong miraoy ko finawlan to kacomahad no kicay pahahecian. Padoedoen no mita ko kalacecay misa’icel, macodahay a misafaloco’ misa’ayaw to fa’elohay pakayraan no hekal.

Polong no sasowalen no congtong: (總統致詞全文為:)

Anini o saka cecay romi’ad no 2025 miheca, miliyaway misafa’eloh, masafa’eloh ko maamaan, nanay manga’ay rihaday ko finawlan no Taywan, mapaloso’ no fali ato ’orad, kalotayal macowat, manga’ay lipahak ko finawlan, malemed ko ’orip.

Mitiko to 2024 miheca, “Saci’icelay ko Taywan”, matomes no salifet no milengatay, matomes to no kalata’angan. Mataneng no mita ko lonen ato faliyos a kakari’ang, maneker ko pilifet no milengatay tekeday sakowan. Masasiraoy kita to kalita’angan; pakaala ko Taywan to “12 satangkaay yakiw no hekal” a kompay, anini, i kasaniyaro’ay no hekal Taywan a tamdaw, maemin mafana’ tonini “Team Taiwan” sanay a kamayan.

O Olinpic i Paris, ci Wang Qilin aci Li Yang, miliyaw haca pakaala to tatosaay fa’inayan opihay mali tatosaay fa’inayan a kompay, ci Lin Yuting pakaala to masasekemoay a kompay. Itini i kasakitakit kocong kakak Olimpic kalalifet, o dayhiw no mita enemay mitiliday, maeminpakaala to kompay, ci Yang Shuangzi mitiliday, ci Jin Ling mifalicay to “Taywan pirarakatan tilid”, pakaala to Amilika kitakit pina’angan kompay, pahapinang to tadamaanay ’icel a tilid no Taywan i kasakitakit.

O cipatelaway no mita o Taywan, caay ka siiked ko mihecaan, caay ka siiked ko sofal, itini adihayay kalalifetan no kasakitakit, miala aca to ta’akay hofi, mapatireng ko fa’elohay matilid, o tadamaan a nipahapinangan ko paheci to Taywan, masapinang nengnengen no hakal ko maangilay ato ponka no Taywan, o sakalata’ang polong no finawlan no kitakit.

O finawlan no kitakit mapolong, o nika lacecay no mita mikinaroray, malacecay kita sakalata’ang, malacecay kita cilosa’ matawa, o cecayay laloma’an kita, saheto o “Team Taiwan”.

Maahowid kako titaanan o kahacecay no finawlan to pikinafalahan, micikeroh t osakacakat no Taywan, misanga’ to kalita’angan no Taywan, saka tadamaan ci’icel no Taywan, mapasadak itini i hekal.

Fa’elohay cecay mihecaan, padoedoen no mita ko adihayay kimad mala kimad no hekal, o sapakalowid no Taywan malo’icel macakat no polong no hekal.

Pafaloco’ t o2025 miheca, o mafohatay fa’elohay ko pakayraan no polong i hekal; ira ko mata’elifay 70 a kitakit, i nacila miheca misinkiw, ira ko kasafa’eloh no finawlan, tona kasakitakit a sician micowat to fa’elohay, ranikayay kafafalifalic pakayraan no kasakitakit, o mamatira padoedo tanektek ko wakawak no Taywan, tala’ayaw a mi’awas romakat.

Saka 1, redone no mita romakat i nikapolongan a lalan. (第一,我們要堅定地走在民主的道路上。)

[mikawit | o yin-se-ma no pisinanot]

Pakafilo ko Taywan a romakat to to’emanay mi’emecay sakowan a to’ek, tangasa anini maladawdaw no nikapolongan i Asia a kahemekan, o nano ’alomanay mikinafalahay to tireng ’ayaway tamdaw to sakinikapolongan ato nisa’icelan no finawlan no kitakit a pahecian. O satadamaanay ’aca no Taywan ko nikapolongan, caay ka dengan o sapakonira no ’orip, kahirahira no syakay nicowatan a kadademakan, halo nikaira saki papotalay nihaydaan no kasakitakit a wacay.

Ano iraira ko pipatalaw ato pilengat saki Taywan, o nikapolongan, sahato dengan a lalan no Taywan, dengan o pidoedo a romakat, caay ko mamisikol a tararikor.

O kalalifelifet no kasasiiked no yofayof, o salaloma’an no nikapolongan sician ko nian, nika o kafangafang no salaloma’an no kitakit a sician, o mamidotoc to laloma’ no sakowan no kimpo, midoedo to nikapolongan pakayraan, itiya masatalolong ko nikapolongan.

Nihaydaan kalaliyangan a rikec i Lifayin, ira ko solongac no Sincenyin pasadak to sapofelih, padamso to sapiliyaw no Lifayin mitomadaw, no kimpo citodongay manga’ay pasadak to sapikadkad, pakayni kimpo a hoyin ko pitelak, pahapinang to kasasiiked no kimpo, midama to kasarayray no kimpo, masadoedo midimokos to sarikec no kimpo.

Ira ko pisingkiw, palasawad mitopa, misafaeloh mitelek, miliyaw mitelac a salongoc ko finawlan, manga’ay misa’opo to ta’akay ’icel no nikapolongan, pahapinang no finawlan to casakowanay a  tatodong.

I fa’elohay miheca, itini polong no hekal a nikapolongan kitakit to kasasifalifalic no pakayraan no kasakitakit, maledef mangalef ko salingat. Imatini, o Russia ato Ukraine a kalalood, Israel ato Hamas kasasiwtoc malalooday ho imatini, o Congko, Russia, North Korea ato Iran mi’emecay sakowan, padoedo saan a macacofeliw, patalaway saki paranaan kadadoedo no kasakitak, mingalef mifiyol to sakanga’ay no Ituyang Taypiyang a sakatemenek.

Mangalef, o sakaserser rihaday i kasasekal no Taywan o sakanga’ay ato kacomahad no hekal pakayraan. O mamisafaloco’ to sakarihaday katalawan ko Taywan, padoedo pacakat to yosang to sapidama to kitakit, sakaci’icel to sapidama to kitakit, pasapinang to sapidama midipot to kitakit a faloco’.

O pi’ading midipot to Taywan ko nikapolong ato karihaday, maemin citodong ko kahacecay no finawlan, mipacakat to midipotay a kodaitay satena’ no syakay, patireng to kanga’ay to ta’akay sakakari’ang, sapitena’ t opatalaw micalap a ’icel, o papalifet t osapifelih i fenekan, mifelif i nifana’an kalalicay no syakay, polong no finawlan mina’ay to patalaw sapisolot, malekapot mitena’ sakipapotal tatiihay ’icel a misedok.

Saka laloma’an, o nikapolong ko sapipatanektek to nikapolongan, sakipapotal, kao nikapolongan ko sakalawidang no mita to kalohekal, midipot to sakarihaday kanga’ayan. Nawhani mangalef ko ka rihaday, rihaday to ko kalohekal; tanektek ko Taywan, o tatanektek ko sapitena’ no hekal to sakinikapolongan.

O malakayatay makakomod i polong no hekal a nikapolongan sakapot, micelak to “Nikapolongan saapid a sa’ong”, malakapot mikilim to sapisalof no Russia ato Ukraine a lalood, Israel ato Hamas kasasiwtoc pakayraan, mapolong mipa’ading to pi’ading midipot to sakaserser rihaday i kasasekal no Taywan ato kanga’ay no Ituyang Taypiyang a sakatemenek, malaheci ko patosokan sakanga’ay no hekal.

Saka 2, padoedoen ita ko sakaci’icel no kitakit, pa’icel kakodait no kitakit, mipa’icel pakodait to kicay no Taywan, misatalolong padamso to kodaitay no nikapolongan no hekal. (第二,我們要持續厚植國力,強化臺灣經濟韌性,也深化全球民主供應鏈的韌性。)

[mikawit | o yin-se-ma no pisinanot]

I ’ayaw no pangkiw miheca i 2024 miheca, o nikafoan no Taywan o sakacecay i hekal, o macakatay ko kicay t opolong no mihecaan, patosokan maraod to 4.2%, o sakakaay i 4 kangic no Asiya. Maforifod ko pikafo i salaloma’an no kitakit, mata’elif ko 5 a ca’oran, kacakat no dafong rara sa patikol. Saka 1 tangasa 11 folad a pasadakan li’aca tangasa 5,366 walwalan Amilika payso, ikaka to no 2023 miheca yana liyad matongal to 3.7%; saka 1 tangasa 11 folad masadakay ikaka ko katongal i 2023 miheca liyad to 9.9%, tangasa 4,315 walwalan Amilika payso.

Saan ira haca ko misolapay pahapinang, i 2024 miheca, o kasasiacaay salongan macakat to no 2023 miheca, ira ko mata’elifay 9% a li’acaay to halaka itini aniniay miheca macakat ko kinaira, mata’elif i 8 miheca ko takaraw. O nianan ko manengnengay ko nika malowad ko kanga’ayan no Taywan, tanektek ko kalahad no kicay.

Talacowa tadanga’ay ko polong no kicay, nika pasayra haca kita to kafafalic no sician, caayay ka menek sakikicay i polong no hekal, ato no kahengangay koemihay ’aca dafong, saki kinaira nisanga’an no Taywan masasetol aca.

Saki kitakit i, tadamaan ko sakikalokatayal, ki’emel ko kasairaira i, ki’emel ko ’icel no kitakit. Ka’emi’emingay katayalan ko sakaci’orip no kicay no Taywan, kasasiikedan katayalan a sakacowat, o misanga’ay to kanga’ayan no Taywan a ’icel, matiniay a angil “misanga’an no Taywan”, padoedoen no mita misatata’ang.

Orasaka, caay ka dengan o picowat to takaraway kakki kinaira, Sincenyin mipasadak ito sapidama to to’asan kinaira ato kasa mimingay tayal, mipolong pacomod i kakki pakayraan, milahaci to ticik, mikoracay patenokan mifalic, ato micowat to palalanan, pacakat to sakadademak todong no kicay.

O papadoedo palowad ko kodaitay kicay no Taywan. Pina miheca, o kitakit no Taywan i Amilika, Dipong, Europ ato pasitimol a kitakit ko patongol midefong, mata’elif to ko no Congko a pidefong, itini masapinang, maliwasak ko kali’acaan no mita mikerod t ocecayay li’acaan piti’eran, ira to ko kacihecian, ikor o papadoedo midama tomireng i Taywan, maledef i polong no ’oriraw, pa’aca i polong no hekal.

Orasaka, onikapolongan ko sakalalifet no hekal a kicay no Taywan. Paki’ayawen ita palowad ko Pantawti ato AI kinaira, masasiket i nikapolonganm kitakit ko pisatalolong padamsoan ka kodait, pakayni katatahic i kasakitakit, ano o saki awaayay ko tamdaw a kikay, ngataay kaitiraan no Wiysing, kikay tamdaw, sofitay matayalay, kanga’ayan piemet, ano eca sakikakki a iyo, langdaway kakki, fa’elohay liomah, taliyolay kicay a kinaira, saheto marepetay i pali’ayawan no kicik, micikeroh to kasahirahira kacowatan, manga’ay padoedo ko Taywan mikerid to ’oriraw no hekal nikapolongan padamso a calay ko sakacakat, mapadama to ’ororaw nikapolongan padamsoay to sakarihaday ato sakatanektek.

Saka 3, padoedoen ita ko kalalen no Taywan, milaheci to mo’ecelay i kasato’ek, saka sapinang no Finawlan miraoy to kacowat no kicay. (第三,我們要持續均衡臺灣,落實世代正義,讓全民共享經濟發展的果實。)

[mikawit | o yin-se-ma no pisinanot]

Nikapolongan o finawlan ko citodongay, 2,300 ’ofad a tamdaw, caay ka sasiiked ko finacadan, to’ek, kasasiiked sician, maci niyaro’, saheto tawki no kitakit.

I fa’elohay miheca, padoedoen ho no mita micikeroh to sakalemed no kitakit finawlan a rarekoen, nika satakaraway o aira ko ma’edengay payso ko sapidemak to kasasiiked a pakayraan, orasaka, minanay kako “Cayhoafa” a pisalof to rikec, o kasasiiked cician manga’ay malalikel ko lakakawa, nika sapateren ho miharateng, o sakanga’ay no kitakit ko pakayraan a niharatengan.

Hakianini miteka, o saka 9 miheca t oko pacakat to lifon no matayalay, nai 2 ’ofad 7,470 payso, macakat matongal tangasa 2 ’ofad 8,590 payso, no cecay tokian nai 183 payso patongal tangasa 190 payso. Mangalay kita, pakayni i malakomoyingay padoedo 2 miheca miliyaw ato pacakat to lifon mikerod to sata kanga’ayan, o pipalowas to kasacitodongay to tayal mihakelong pacakat to lifon, saka nga’ay no finawlan no kitakit miraoy to kacowat no kicay a kinaira.

Mafana’ay kako, nanay caay kahakowa ko sata saan ko ’alomanay, caay to ka adihay ko ’aca micaliw to loma’. Anini miheca, padoedo ho kita micikeroh to pilowan to sata, patinako, sacecayay ko tiring a finawlan, polong no mihecaan a kinaira safaay no 44 ’ofad 6 patek caay to pasata; tosaay ko lifon no mararamoday miheccan kinaira safa no 89 ’ofad 2 patek, ato tosaay ko lifon no mararamoday miheccan kinaira ira ko tosaay safa 6 ko mihecaan a wawa sepat ko laloma’an, ano mihecaan kinaira safa no  146 ’ofad 1 patek, caayto pipasata. Micaliw to loma’ sapadafoh loma’an nai 50 ’ofad padadahal tangasa 75 ’ofad laloma’an, saka lowan no sasorot saka’orip.

Anini miheca, “Ponka payso” a sapafeli mihecaan, nai 16 miheca sereden tangasa 13 mihecaan. 13 tangasa 22 mihecaan o kapah tamdaw, maemin manga’ay milayap to sapadafoh no sifo, micomod to nifana’an a fenek. O “Kapah semo’ot walwalan papotalay salemed kiking halaka” o raromakat to, manga’ay tayra i kasakitakit no hekal minanam ato kasacofel.

O mamipatireng kita to “Ontopo”, saka ira no kapah milaop to kalemedan no onto, saan misarocod micowat to onto kinaira, micikeroh polong no onto, saka kingtoh no finawlan no kitakit.

Anini miheca, micomoday to “Taelifay mihecaan syakay” ko Taywan, micikeroh kita to “Cangcaw 3.0”, padamso to mato’asay manga’ayay ko sadipot, misadadahal ko pikinsa to kang a todong ato pipatado, padoedo midemak to “Kingto’ay Taywan”.

Roma sato, anini miteka, midemak ko Taywan to pilisato to afet lekakawa mitongod to kasakitakit, milaheci 2050 awaayay ko pifalah a patosokan. Mipadoedo kita to pasi “Malalenay Taywan”, icila folad, Sincenyin miteka to “Ca’or payso pakadom kitakit cowat halaka”, ato padamso to “Enemay sa’etal fayfay tamina halaka”, saheto o papadoedoen misadadahal pakadom to kapolongan patireng, micowat to kasaniyaro’ tadamaanay kinaira, pisamiming to tokay niyaro’ ato pakoyoc cidafongay a kasatiwtiw, sakarihaday lipahak ’orip no finawlan.

Kasafinawlan no kitakit, aniniay Taywan, itini i nikapolongan, kakki, kicay a kasacofal masapinang, saheto kanga’ayen no kasakitakit. O pahapinang to mo’ecelay ko kacomahad no kitakit koni.

Fa’elohay miheca, kalacecay kita o finawlan no kitakit, padoedo pasimo’ecelay ko rakat a tala’ayaw. Mihamhamay kita, caay kasasiiked no takaraway niyaro’, caay kasasiiked to misaikeday malacecay misa’icel, o sakalemed no finawlan ko li’ayawen, manga’ay no kitakit micikeroh, sakatanektek no ’awas no Taywan, tata’ak ko rakat tala’ayaw, misanga’ to tadamaanay nilahecian a demak.

Fa’elohay miheca, ira ho ko masamaamaanay nga’ayay kimad no Taywan pasifana’en ita ko polong no hekal, papotalay laloma’ay tamdaw no Taywan, kinacecay kinacecay sa pa’edil palipahak to Taywan.

“Satanektekay ko Taywan”! padoedoen ita misa’icel, macodahay ko pipaso’elin militemoh to fa’elohay pakayraan no hekal, ahowiday kita mapolong!

Halo nicokeray congtong ci Xiao Meiqin, congtongfo patiliday ci Pan Meng'an, micokeray patiliday ci He Zhiwei, Zhang Dunhan patihiay.