Gao Renai ising
Gao Renai ising (高仁愛醫生)
[mikawit | o yin-se-ma no pisinanot]Gao Renai ising (Inkiris: Dr. Jean (Connan) Murray Landsborough, 1920 miheca 9 folad 1 romi’ad – 1993 miheca 11 folad 14 romi’ad), masofoc i inakaay niyaro’ no London i Inkiris, halafin ko mihecaan pacakat to Taywan ko kalaising.
Da’oc no ’orip (生涯)
[mikawit | o yin-se-ma no pisinanot]Kaemangan a ’orip (早年生涯)
[mikawit | o yin-se-ma no pisinanot]O kapolongan isi a ising ko mama ni Gao Renai, o kakeridan nio niyaro’ cingra i kalaloodan itiya, misa’icel i ka’amisay no London sa’etal isingan ato padamaay a tayal. O fai ci Du Xueyun kaying o naitiraay a singhsi no Canglong fafahiya kawcong i Taynan.
O tariktikay nai kaemangan ci Gao Renai, pasi tilidan, iso, likisi, saki radiw ato fangcalay cudad a kimad tadamaan ko pikingkiw.
I 1934 miheca, na misawad nai fafahiyan isiyin i London daykako, 2 miheca ko kacitodong to maro’ay ising, ona mipatirengay to isingan. Ikor, mitelek cingra to sintingan ising, ona patilid ci Lan Tapi isingan to saki sinkiw isingan, paca’ofen ni Lan ising a tayra i Redhill miliso’ ci Lan Tapi ato mato’asay ningra.
Ikor, pasi Inkiris Ciwlo kiwkay misingsi to saka tayra i roma kitakit misinkiw (Hayway sincaw), saka ira ko 3 folad to pinanam to fangcalay cudad atono fa’edetay niyaro’ isingan a pinanam. I 1947 miheca 6 folad 14 romi’ad, mararamod i London ci Gao Renai aci Lan Tapi; toya miheca 9 folad, malahakelong cangra tayra i Quanzhou no Fujian i Congko, itira i Huisi isingan ko tayal.
Kaitiraan i Quanzhou a to’ek (泉州時期)
[mikawit | o yin-se-ma no pisinanot]I Quanzhou, salahoday sa ko ’orip nangra tatosa malamod; saka, o romi’ad to ano eca o sowal to maraay to niyaro’ no niyah, saka mangalef ko kasasiroma no saki’orip. Roma sato, maledef ko no kafa’edetan a adada ato roma a kadadenga no lifong, tinako kasienawan lalisan, fala’ adada, fitoka adadaan.
Roma i, itira isingan ira malitemoh ko makalatay no lokedaw madoka’ay; saka, o caay ka fangcal ko kaitiraan no isingan ittiya. Ano matiratira aca i, o matanengay ni Gao Renai kaitini i Huisi isingan i Quanzhou i “O pafelian no Kawas tadamanay sapakaolah”. Kaitiraan ho, minanam to itiraay ponka, lekakawa, pinangan itira. Ikor, mafana’ to sowal no itiraay, sakanga’ay malalicay.
I 1949 miheca 8 folad, micomod ko sofitay i Quanzhousi; i 1951 miheca, mapatangic papiliyas to Quanzhou minokay tayra Inkiris.
Minokay tayra Inkiris (返回英國)
[mikawit | o yin-se-ma no pisinanot]Ikor nokaitira i Inkiris, midipot cangra maramod to mala’apiay fa’inayan a wawa; ikor no pina mihecaan i, midipot haca to cecay fafahiyan a wawa nai padipotan.
Kaitiraan i Canghua Kristokiw isingan (任職彰基)
[mikawit | o yin-se-ma no pisinanot]I 1952 miheca, alaen nangra maramod koya wawa tayni Taywan, nanoya miteka to misarocod cangra i Canghua Kristokiw isingan ko tayal itiya. Sa’ayaw, midipot ho ci Gao Renai to kaemangay wawa pacarcar sa ko tayal ningra i ising; ikor i, cango’ot a mitongal to tamdaw ko isingan, saka misarocod to ko pidefong to isingan a tayal, saka patireng to fafahiyan a kasofocan (Focanke). Dengan fafahiyan kasofocan isingan ko tayal, mikerid haca cingra to matayalay isingan tayra lotokay yincumin niyaro’ ano eca tayra i masapakoyocay lilis no riyar sa’etal, midemak to kapolongan isi sifana’ misinting ato mipaisingan ko tayal, mangalef saki emet to kaciwawa no fafahiyan no lalomaan halaka ano eca sapitena’ to ekangan adada pisapinang a tayal[2].
Roma i, misafaloco’ haca cingra to pa’alowacan kaemangay sifana’, itira i papotal ko pilihayan saka macowat ko Lan Tafiti haratengan kiwkay[3].
I 1980 miheca 7 folad 1 romi’ad, misawat to tayal ci Gao Renai minokay tayni Inkiris[4].
Pinengnengan (參考)
[mikawit | o yin-se-ma no pisinanot]1.高仁愛醫師述傳. [2016-12-04]. (原始內容存檔於2021-01-18).
2.南門媽祖宮,西門蘭醫生~認識切膚之愛基金會---醫門四傑. [2016-12-04]. (原始內容存檔於2016-12-04).
3.彰化基督教醫院院史文物館. www2.cch.org.tw. [2016-12-04]. (原始內容存檔於2019-07-30).
4.潘稀祺. 臺灣公共衛生的推手--高仁愛醫生(全). 路加雜誌. 2012-03 [2016-12-04].[永久失效連結]